Masyw Lipowskiej i Rysianki w Paśmie Pilska jest jednym z najpopularniejszych regionów w Beskidach. Masyw ten znajduje się na terenie Żabnicy, Złatnej oraz Sopotni Wielkiej, a graniczy także z Rajczą i Milówką. Górskimi sąsiadami Masywu Rysianki i Lipowskiej są: Trzy Kopce (1216 m n.p.m.), Masyw Romanki (1366 m n.p.m.), Masyw Prusowa (1010 m n.p.m.) Masyw Suchej Góry (1040 m n.p.m.). Masyw Lipowskiej i Rysianki tworzą dwa szczyty Lipowska (1323 m n.p.m.) oraz Rysianka 1322 m n.p.m.) oddzielone od siebie niewielkim siodłem, które jest niższe o zaledwie kilkanaście metrów od szczytów. Siodło to ze względu na zalesienie szczytów Masywu Lipowskiej i Rysianki jest niewyraźnie i mało kto patrząc na Masyw z okolicznych gór zwraca uwagę na jego istnienie...

Popularność swą region ten zawdzięcza licznym halom, które znajdują się na zboczach większości z "górskich sąsiadów" Masywu (Hala Pawlusia, Boracza, Łyśniowska, Sopotniańska), jak i halom znajdującym się na zboczach samego Masywu (Hala Redykalna, Bacmańska, Bieguńska), ale przede wszystkim dwóm najpopularniejszym halom, Hali Lipowskiej oraz Hali Rysiance, na których znajdują się schroniska PTTK oraz wyciągi narciarskie. Przez Halę Rysiankę przechodzi Główny Szlak Beskidzki, a przez oddaloną od niej o 5 minut marszu Halę Lipowską m.in. szlak żółty z Rajczy.

Wielu turystów ustala sobie swoisty "szlak hal", który prowadzi przez większość z w/w hal, jednak najczęściej celem są te dwie najbardziej widokowe: Hala Rysianka oraz Hala Lipowska. W tym opisie główny nacisk postawiono na te dwie hale, jednak nie zabraknie słów o innych halach leżących na zboczach Masywu Lipowskiej i Rysianki (Hali Bacmańskiej, Redykalnej i Bieguńskiej). Pozostałe hale, o których wyżej wspomniano zostaną oddzielnie opisane, gdyż przynależą do innych masywów Pasma Pilska, a nie należy zapominać, iż zarówno w kulturze regionu, jak i wśród turystów wszystkie te hale stanowią integralną jedność i w wielu wypadkach mówiąc o jednej z nich wspomina się także o innych.

Lipowska (1323 m n.p.m.) należy do najwyższych szczytów tej części Beskidu Żywieckiego, razem z sąsiednią Rysianką (1322 m n.p.m.) tworzy jedno z trzech głównych "gniazd" górskich, będących jednym z najbardziej rozpoznawanych cech tego regionu. Masyw Rysianki i Lipowskiej, rozdzielający od północy dolinę Żabnicy i dolinę Bystrej od południa, oddzielony jest przełęczą Pawlusią od gniazda Romanki (1366 m n.p.m.). Masyw ten dominuje w panoramach z praktycznie każdej strony, wyglądem swym przypominając zalesioną i nieco wydłużoną kopę... Sam wierzchołek jest mało wyrazisty i rzadko odwiedzany przez turystów, ponieważ szlaki turystyczne biegnące Masywem omijają go. Jest on pokryty górnoreglowym borem świerkowym i ma charakter ułożonej równoleżnikowo grzędy. Na podszczytowej wierzchowinie Lipowskiej występują rowy oraz wały rozpadlinowe, gdzie można spotkać wysokie na 4m ścianki skalne. Na dnie rowów występują głazy piaskowca. Poniżej tych form skalnych można zobaczyć nisze oraz nabrzmienia osuwiskowe z licznymi źródłami, podmokłościami oraz młakami, gdzie występuje wodolubna roślinność. Na południowych stokach opadających stosunkowo łagodnie, lecz w sposób urozmaicony w stronę doliny Bystrej znajdują się pola głazów i szczeliny skalne, niektóre z nich mają spore rozmiary i gdyby szlaki prowadziły w ich okolicy byłyby niewątpliwą atrakcją...

Wzdłuż wierzchowiny grzbietowej Lipowskiej znajduje się ponad dwustumetrowy pas torfowisk i grzęzawisk, na którym rośnie skarlała świerczyna. W pasie tym pomiędzy mchami i torfowcami rozsiane jest mnóstwo drobnych oczek wodnych, które dodatkowo uatrakcyjniają i tak już bogaty przyrodniczo teren. Na samym szczycie Lipowskiej bór świerkowy zbliża się do swej górnej granicy, dzięki czemu drzewostan jest stosunkowo niski (7 - 10 m wysokości), można także zobaczyć uschnięte drzewa. Taki stan świerczyny świadczy o bliskim wysokościowo piętrze kosodrzewiny, które oczywiście na Masywie Lipowskiej i Rysianki nie występuje... Północne stoki Masywu są porośnięte gęstym górnoreglowym borem świerkowym przechodzącym na niższych wysokościach w mieszany drzewostan dolnoreglowy. Stoki opadają stromo i równomiernie w stronę doliny Żabnicy.

Od czerwca 2008 roku część tego bogatego przyrodniczo terenu została objęta ochroną rezerwatu Lipowska: 63-hektarowy kompleks tzw. torfowisk wysokich na zboczach Lipowskiej w Beskidzie Żywieckim, gdzie żyją m.in. głuszce, zyskał ochronę prawną jako rezerwat przyrody. Powodem utworzenia rezerwatu "Lipowska" była konieczność zachowania położonego na zboczach góry o tej nazwie rzadkiego systemu torfowisk z licznymi malowniczymi oczkami wodnymi oraz fragmentów górnoreglowego boru świerkowego - będących ostoją rzadkich gatunków roślin i zwierząt - poinformowało we wtorek 17 czerwca 2008 roku biuro prasowe wojewody. (informacja pochodzi z Polskiej Agencji Prasowej)

Natomiast po południowej stronie grzbietu Masywu, od strony Boraczego Wierchu (1244 m n.p.m.) rozciągają się malownicze hale, z których ostatnia - najbliższa wierzchołka Lipowskiej - także nosi nazwę Lipowskiej. Na jej północno-wschodnim skraju znajduje się bardzo popularne schronisko PTTK na Hali Lipowskiej.

Widoki z Hali Lipowskiej należą do najładniejszych w tej części Beskidu Żywieckiego. Stojąc przy górnej "stacji" wyciągu na Hali Lipowskiej można podziwiać od wschodu: Pilsko (1557 m n.p.m.), graniczny grzbiet Pasma Pilska obejmujący kulminację Trzech Kopców (1216 m n.p.m.), Grubej Buczyny (1132 m n.p.m.) a także Krawców Wierch (1080 m n.p.m.), za którymi widać słowackie góry oraz (przy dobrej widoczności) Tatry. Na zachód od Krawcowego Wierchu pokazuje się z bardzo ładnej perspektywy cały Worek Raczański, za którym (na południe) dostojnie prezentuje się Mała Fatra.

Rysianka (1322 m n.p.m.). Szczyt Rysianki występuje na wschód od najwyższego szczytu Masywu - Lipowskiej. Wierzchołek Rysianki jest zalesiony i bardzo słabo wyraźny w terenie. Nieopodal wierzchołka znajduje się malownicza polana, Polana Rysianka, która jest w całości zarośnięta krzakami jagód. Z polany tej rozpościera się widok na Kotlinę Żywiecką oraz Pasmo Baraniogórskie Beskidu Śląskiego wraz ze Skrzycznem (1257 m n.p.m) górującym nad Kotliną.

Z południowych stoków Rysianki wypływa potok Bystra, z północnych wypływają źródliskowe Żabnicy, natomiast ze wschodnich zboczy Rysianki wypływają źródliskowe Sopotni Wielkiej. Na południowo-wschodnich zboczach Rysianki (na grzbiecie łączącym Rysiankę z Trzema Kopcami) znajduje się rezerwat przyrody "Pod Rysianką" chroniący jeden z najstarszych drzewostanów w Beskidzie Żywieckim. Wierzchołek Rysianki jest rzadko odwiedzany przez turystów, w odróżnieniu od Hali Rysianka, przez co nazwa Rysianka jest bardziej kojarzona z Halą niż ze szczytem. Główna część hali opada na południe ku dolinie Bystrej oraz lekko na wschód podchodzi do Hali Sopotniańskiej, od której oddziela ją drobny zagajnik.

Z Hali Rysianka widoki są poszerzone na wschód w porównaniu z Halą Lipowską. Kształt hali powoduje, iż nie ma miejsca, z którego byłoby widać skrajne szczyty na wschód lub na zachód. W szczytowej części hali można podziwiać od wschodu: południowe zbocza Romanki (1366 m n.p.m.), pogranicze Beskidu Żywieckiego i Średniego, Babią Górę (1725 m n.p.m.), Pilsko (1557 m n.p.m.), Tatry Wysokie i Zachodnie, grzbiet graniczny Pasma Pilska. Natomiast ze środkowej części Hali Rysianka widoki zdominowane są przez Masyw Pilska, Tatry Wysokie i Zachodnie, a także Małą Fatrę i Worek Raczański. Przy dobrej widoczności, na zachód od Tatr z Hali Rysianka widać także Niżne Tatry, Orawską Magurę oraz Góry Choczańske z Wielkim Choczem (1607 m n.p.m.) na czele.

Schronisko na Hali Lipowskiej powstało w 1931 roku z inicjatywy Bielskiego Beskidenverein, tym samym Beskidenverein złamało porozumienie z PTT odnośnie zagospodarowania Beskidów. Plany zakładały, iż teren ten będzie podlegał inwestycjom oddziału PTT w Żywcu, ten jednak zajęty inwestycją pod Pilskiem nie mógł przeciwdziałać niemieckiej inwestycji. Kilka lat później, w 1933 roku Gustaw Pustelnik rozpoczął budowę dużego solidnego domu mieszkalnego. Dom ten powstawał w wielkich trudach i dodatku bez odpowiedniego zezwolenia, władze nakazały jego wyburzenie. Usilne starania właściciela oraz Tatrzańskiego Towarzystwa Narciarzy z Krakowa doprowadziły do zakończenia prac przy budynku, dzięki czemu w 1937 roku uruchomiono tam schronisko. Gustaw Pustelnik pozostał jego formalnym właścicielem oraz zarządcą.

Oficjalnie gospodarze sąsiednich schronisk nie utrzymywali ze sobą kontaktu. Organizacja turystyczna Beskidenverein prowadząca schronisko na Lipowskiej uznawała schronisko na Rysiance za nielegalną konkurencję. Jednak w późniejszym okresie rozpowszechniła się opinia, że były to tylko pozory mające na celu odwrócenie uwagi polskich władz od związków zarządcy Rysianki z Niemcami. Współpracował on bowiem z wywiadem Niemiec, a ze schroniska na Rysiance uczynił doskonały punkt obserwacyjny. Późniejsza historia obu obiektów jest także ciekawa. Z pożogi wojennej schronisko na Hali Lipowskiej wyszło w zasadzie cało, choć porzucone pod koniec wojny (wtedy to bowiem pełniło rolę domu wypoczynkowego dla Wehrmachtu) uległo dewastacji i rabunkowi. Żywiecki oddział PTT przejął je jako majątek opuszczony, a w 1955 roku przeszło w gestie PTTK, które przeprowadziło odpowiednie remonty i modernizacje. Największą przemianę schronisko przeszło w latach 70., kiedy to obiekt został gruntownie przebudowany i uzyskał zupełnie nowy charakter. Schronisko na Rysiance także uległo powojennej dewastacji i rabunkowi. Podobnie, jak w przypadku schroniska na Lipowskiej zostało ono przejęte jako majątek opuszczony, a późniejszych latach sukcesywnie remontowane i modernizowane.

W dzisiejszych czasach obydwa obiekty cieszą się sporą popularnością i nadal pozostają dla siebie konkurencją. Niewątpliwie więcej turystów odwiedza schronisko na Rysiance, jest to spowodowane zarówno wyglądem samego schroniska, jak i o wiele ładniejszymi widokami ze schroniska, a zwłaszcza z jadalni. Schroniska te przeżywają teraz kolejny w swojej historii "renesans", gdyż są po raz kolejny remontowane. Większy postęp widać w schronisku na Rysiance, gdzie oprócz głównego budynku wyremontowano także "Betlejemkę", czyli dom z salami wieloosobowymi. W środowisku turystycznym co jakiś czas pojawia się opinia, jakoby obydwa obiekty były już Hotelami Górskimi. Tak nie jest, zarówno zabudowania na Lipowskiej, jak i na Rysiance zostały przez Wojewodę Śląskiego zakwalifikowane jako "Schronisko". Taka formalna kwestia nie umniejsza jednak temu, że w budynkach tych jest sauna, która bynajmniej nie jest stałym elementem "schroniskowej kultury". Do tego komercyjność tych schronisk podkreślają wyciągi jakie są na Halach, po jednym na Halę Rysiankę i Lipowską, dzięki czemu schroniska te organizują zimowiska jak i obozy narciarskie. Oprócz Hali Lipowskiej i Hali Rysianka na południowych stokach Masywu Lipowskiej i Rysianki znajduje się także kilka ciekawych hal. Idąc z Hali Lipowskiej w kierunku zachodnim, żółtym szlakiem, pierwsza hala na jaką się wchodzi to Hala Bieguńska. Z Hali Bieguńskiej widoki są zbliżone do widoków z Hali Lipowskiej. Na zachodzie pojawiają się jeszcze widoki na Beskid Śląski i Beskid Śląsko-Morawski. Hala Bieguńska, a właściwie widoki z niej, zdominowane są przez Tatry, które widać w całości, a także Małą Fatrę.

Idąc dalej, w kierunku zachodnim dochodzi się do Hali Bacmańskiej, którą charakteryzuje spora różnica wysokości, która od Polany Gawłowskiej wynosi przeszło 200 metrów. Na Hali Bacmańskiej, po jej wschodnim krańcu, widać resztki dawnego szałasu. Szałas ten służył Bacy do wypasania owiec, a fakt, iż szałas ten teraz reprezentuje kilka bali jest wielką stratą dla kulturoznawstwa tego regionu, ponieważ pokazywałby on jak rzeczywiście na większych wysokościach wyglądało życie górali. Hala Bacmańska jest także ważnym punktem na przyrodniczej mapie Beskidów. W najwyższych partiach Hali, ponad szlakiem, znajdują się liczne skupiska Dziewięćsiła Bezłodygowego będącego pod ścisłą ochroną.

Najbardziej wysuniętą na zachód halą Masywu Lipowskiej i Rysianki jest Hala Redykalna. Dawniej także i na tej hali znajdowały się szałasy, niestety tutaj nie zachowały się nawet stare drewniane bale. Aktualnie Hala Redykalna powoli zaczyna zarastać, gdyż z roku na rok rośnie liczba drobnych świerków rosnących na Hali. Za Hali Redykalnej rozpościerają się widoki na głównie Małą Fatrę i Worek Raczański, jednak jeżeli pochodzi się trochę po Hali można dostrzec Tatry, Niżne Tatry i Orawską Magurę. Natomiast ze środkowej części Hali widać Beskid Śląski i Śląsko-Morawski, a także Rajczę i Suchą Górę (1040 m n.p.m.).

 


Opracowano na podstawie:

 

Stanisław Figiel, Piotr Krzywda - Grupa Pilska, Lipowskiej i Romanki, PTTK Kraj, Warszawa 1999
Stanisław Figiel, Piotr Krzywda - Beskid Żywiecki. Przewodnik, Oficyna Wydawnicza "Rewasz", Pruszków 2006

Radosław Szczepanek - licencjonowany przewodnik beskidzki

Radosław Szczepanek - licencjonowany przewodnik beskidzkiRadosław Szczepanek - licencjonowany przewodnik beskidzkiW górach i turystyce pracuję od 2005 roku. Ten czas pracy pozwolił mi na bardzo dobre poznanie specyfiki zawodu przewodnika. Oprowadziłem już kilkaset wycieczek, dzięki czemu znam nie tylko teorię, ale przede wszystkim praktykę przewodnickiego rzemiosła. Zapraszam na wspólny relaks w górach - w Beskidach - i poznanie na własne oczy mojej skromnej osoby, człowieka z pasją. 

ZADZWOŃ:
694 935 972

Kapela Góralska Heligoniści

Oficjalna kapela góralska ATB Beskidtrek.pl to Kapela Heligoniści. Wspólnie promujemy folklor górali, Beskidów i Karpat!Oficjalna kapela góralska ATB Beskidtrek.pl to Kapela Heligoniści. Wspólnie promujemy folklor górali, Beskidów i Karpat!Kultura góralska zaklęta jest w muzyce i drewnie. Muzkę górali beskidzkich (także muzykę Beskidów i Karpat) macie Państwo przyjemność poznać podczas zabaw z naszą kapelą. Uwaga! Nie gramy na akordeonach, gramy na HELIGONKACH, co daje tradycyjne i unikalne kompozycje muzyczne w skali polskich Karpat. Heligonka kojarzona jest z muzyką południowo-zachodniej Żywiecczyzny, południowego Śląska Cieszyńskiego oraz Kysuc, fragmentów Orawy i Moraw. 

ZADZWOŃ:
694 935 972

Nasz newsletter

Zamów wycieczkę

Zamów wycieczkę objazdową, wycieczkę górską i trekking, a także oprowadzanie licencjonowanego przewodnika beskidzkiego.

ATB Beskidtrek.pl organizuje i obsługuje wycieczki w Beskidach i Pieninach. Zapraszamy do współpracy przy organizacji wycieczek objazdowych i pieszych po szlakach górskich i miejscowościach górskich. Gorąco zachęcamy do skorzystania z usług licencjonowanego przewodnika beskidzkiego!

ZADZWOŃ:
694 935 972

Oferta dla grup i firm

Zapewniamy sale konferencyjne i balowe, pełną obsługę gastronomiczną oraz rezerwację obiektów noclegowych z naszej własnej bazy.

ATB Beskidtrek.pl to zespół sprawdzonych i doświadczonych specjalistów z branży turystycznej. Jesteśmy ekspertami od Beskidów, dlatego w naszej ofercie znajdziecie Państwo m.in.:

  1. Poszukiwanie oraz wynajem sal konferencyjnych i balowych.
  2. Gastronomię i wyżywienie od swojskiej góralskiej kuchni po wykwintne dania kuchni światowej.
  3. Dobór obiektów noclegowych wedle Państwa indywidualnych oczekiwań.
  4. Kuligi zimowe oraz letnie, na saniach, wozami i bryczkami. Organizujemy kuligi wraz pełnymi biesiadami.
  5. Tradycyjne góralskie wnętrza. Stylowe szłasy i bacówki, oryginalne góralskie karczmy.
  6. Zabawy taneczne oraz biesiady z kapelą góralską.

ZADZWOŃ:
694 935 972

NAPISZ:
agencja@beskidtrek.pl

ATB Beskidtrek.pl organizuje kuligi w całych Beskidach (saniami, wozami i bryczkami). Oferujemy także zabawy i biesiady w góralskich karczmach, szałasach i bacówkach.

Nasz folkowy e-sklep

Na imprezach firmowych, koncertach oraz spotkaniach promocyjnych kupujecie od nas liczne gadżety i upominki związane z górami i beskidzką kulturą. Dzięki naszemu e-sklepowi, możecie robić góralskie zakupy także z domu!

Zrób zakupy teraz!

Początek strony